تبلیغات
همه چیز در باره ی تاریخ - تمدن جیرفت(2) این مطلب ادامه دارد

همه چیز در باره ی تاریخ

حب الوطن نصف الایمان دوست داشتن وعلاقه به کشور نیمی از ایمان است پیامبر اسلام صلی الله علیه وآله

تمدن جیرفت(2) این مطلب ادامه دارد

 قاچاق آثار تاریخی

      از سال 2001 (1380) غارت و حفاری‌ های غیر مجاز در جیرفت شروع و تعداد زیادی از اشیا توسط قاچاقچیان برای فروش راهی بازار های کشور‌ های اروپایی شد.  این امر در حالی بود که اشیای به دست آمده ثبت نشده و شناسنامه مشخصی نداشتند،  براحتی و مستقیم در بازار های سیاه با تهیه اسناد و مدارک جعلی به وسیله دلالان فروخته می‌ شدند.  به عنوان مثال سال 1383ظرفی از جنس سنگ کلریت به ارتفاع 11 سانتی‌متر و طرحی زیبا از معماری با خطوط زیگزاگ حدود 22 هزار دلار (12200 پوند) در خانه حراج ساتبی لندن پیشنهاد شده بود،  که دولت ایران از فروش آن در حراجی جلوگیری کرد.  در موردی دیگر به نقل از رویترز، یک ظرف قاچاق شده از جیرفت به سال 2002 میلادی (1381ش) توسط دلالان به موزه لوور فروخته شده است. موزه لوور به متخصصان ایرانی گفته است،  این اشیا از سال 1968 (1374ش) در مجموعه ‌های خصوصی بوده،  اما این موضوع هیچ وقت مسوولان میراث فرهنگی و گردشگری ایران را راضی نکرد،  تا این موضوع همیشه در‌ هاله‌ ای از ابهام بماند.  سال 82 پلیس ایران برای جلوگیری از ادامه تخریب دست به کار شد،  و تعداد 2000 شیء به دست آمده از جیرفت که برای رفتن به کشور های بیگانه آماده شده بودند،  در تهران و بندرعباس توقیف شد.

 اهمیت آثار جیرفت

      اشیاء پیدا شده مانند جام ها، ظروف مختلف، گلدانها، ساخته شده از سنگ یا گل مخصوص کوزه گری، مزین با نقش و نگار های برجسته بسیار بدیع از حیوانات، دام، طبیعت، نخل و گیاهان، که با نگین های رنگین گرانبها،  مانند فیروزه، مرمر، یشم و یا مروارید مزین بوده اند.  بروی بسیاری از ظروف طرح معماری ساختمان های 2 یا 3 طبقه به چشم می خورد.  اشکال انسان، پهلوانان و یا حیوانات مانند،  عقاب، قوچ، گاو، آهو، مار، شیر، عقرب.  کارشناسان از نقوش دام، طبیعت و انسان،  بروی ظروف و از باز مانده دانه های غلات پی برده اند،  که این مردم  زندگی کاملأ شهرنشینی توام با کشاورزی، دامپروری، پیشه وری و صنعت داشته اند.  در هیچکدام از نقوش اثری از شکار یا جنگ و یا ابزاری که گویای چنین صحنه ها و اعمالی باشد دیده نشده است.  بقایای معماری خشتی و دیوار های ساخته شده از خشت،  قابل توجه می‌ باشند،  موارد مختلف فرهنگی به دست آمده از کاوش ‌های علمی،  مانند وفور سنگ‌ هایی از جنس کلریت (سنگ صابون)،  نشان از منطقه‌ ای صنعتی دارد،  که ظروف سنگی آن به شهر‌ های سومری و غرب رود فرات صادر می‌ شده است.

      وسایل به دست آمده از این تمدن تا به امروز بیشتر ظروف سفالی و سنگی، قطعات سنگ صابون و گاه وسایل مفرغی را شامل می ‌شود.  اهم صنعت منطقه همان کنده کاری روی سنگ صابونی است،  که دارای ظرافت خاص است و موارد کاربردی و زیبایی شناختی را در بر میگیرد. در روی این قطعات تصاویری از قبیل انسان، بز، گوسفند، نخل، مار و عقرب وجود دارد،  که البته تصاویر مار و عقرب معمولتر است.  نکته دیگری که قطعات سنگ صابونی این منطقه را از سایر مناطق و تمدن های دیگر جدا می ‌کند،  چشم درخشان و مرصع کاری روی قطعات است.  در برخی طرحها دیده می‌ شود در دور تا دور ظرف چند حیوان در هم تنیده وجود دارند،  که برای کنار هم قرار دادن آنها نیاز به محاسبات پیچیده بوده است.

           بیش از 250 مهر کشف شده در شهر جیرفت، ارتباط تجاری این منطقه را در 5 تا 6 هزار سال پیش،  با کل قاره کهن را می رساند،  و نشان می دهد جیرفت چهار‌ راه تجاری اقتصادی در هزاره سوم پیش از میلاد بوده ‌است.   نقوش مختلف و حک امضا تجاری روی مهر های اطلاعات مهمی درباره نحوه زندگی افراد و ارتباط‌ های تجاری و اقتصادی است.  همچنین نشان می‌ دهد که تاجران با چه مناطقی تبادل کالا داشته‌ اند.  مهر های هر فرهنگ و منطقه سبک خاصی دارد،  با توجه به وجود مهر های مختلف کشور‌ های گوناگون در این مجموعه،  می‌ توان گفت که جیرفت یک شاهر‌اه بزرگ تجاری در این دوره بوده ‌است.

      یک متخصص مُهر های منطقه بین النهرین می گوید:  مُهر های یافت شده با نقوش مختلف در منطقه جیرفت، متعلق به تجاری بوده که از نقاط دیگر برای خرید کالا به جیرفت می آمدند،  و از این مُهر ها برای مُهر و موم کالا ها استفاده می کردند.  تعداد زیاد مهرها و تنوع طرحها نشان میدهد، که خریداران زیادی از نقاط مختلف خارج از منطقه به این شهر رفت و آمد داشتند.  چند سالی بود که کارشناسان به اشیائی با فرم مشابه هم (با نقوش مختلف و مزین به نگین های قیمتی) در کشور های مصر، تاجیکستان، مغولستان، افغانستان و بین النهرین برخورد می کردند،  بدون آنکه بتوانند مبدأ آنان را پیدا کنند.  متخصصین این اشیاء را "کیف دستی" مینامند،  و تاکنون هیچ کاربرد خاصی برای این اشیاء معلوم نشده بود.  اکنون پس از کاوش های جیرفت متخصصین پی به مبدأ ساخت این اشیاء گرانبها برده اند.  آنها معتقدند که این اجسام برای وزن کردن دقیق سنگها و نگین های گرانبها استفاده می شده اند.  و کارشناسان معتقدند بدلیل تراکم مهر ها و سنگ وزن ها، جیرفت مرکز تجارت و خرید و فروش سنگ های قیمتی بوده است.

     زیگورات ــ  پیدا شده در کناره هلیل رود  کنار صندال،  در پایه 400 متر در 400 متر،  و مربوط به میانه هزاره چهارم پیش از میلاد می باشد.  تحقیقاتی که در زمستان 2005 با کمک دستگاه های الکتریکی (مقاومت کهربائی) در تپه باستانی کنار صندال انجام شده،  نتیجه مقاومت زمین نشان میدهد،  که در عمق 12 متری زیر تپه ها،  آثار و لایه هائی به مراتب قدیمیتر از لایه های فوقانی است،  وجود دارند.  قدیمی ترین زیگورات که تاکنون در بین النهرین یافت شده،  مربوط به هزاره سوم پیش از میلاد،  در اوروک (اور) در پایه 120متر در 120 می باشد.  توجه نمایید حتی زیگورات جیرفت مانند بسیاری از دست آورد های جیرفت،  به اور میان رودان منتقل شده،  اما کوچکتر و کم اهمیت تر،  چرا و چگونه؟.

پرسش از عموم:  آیا دانش هرم های تاریخی آمریکای جنوبی و مرکزی،  از تمدن جیرفت گرفته شده،  و در ادامه آن است؟  آیا ایرانیان متخصص با کم کاری دست آورد های تاریخی خود را واگذار کرده اند؟

 نمونه خط ــ  نمونه هائی از خط بروی گل رس در هلیل رود پیدا شده،  که به خطی هندسی روی آن مطالبی نوشته شده،  و هنوز رمز گشایی نشده است،  ولی در کل روایت‌گر آنست که این مردم مخترع خط و زبان بوده اند،  نه سومریان،  به گفته کارشناسان این خط قرنها قدیمیتر از خط میخی است.  این خط یک خط سمبلیک (symbolic) نیست،  بلکه خطی یا (linear) است،  شامل خطوط مختلف که کنار یکدیگر قرار می گیرند.  لازم به ذکر است که تاکنون خط میخی به عنوان اولین و قدیمیترین نوع خط نوشتاری بحساب می آمده و زادگاه آن بین النهرین بوده است.




[ پنجشنبه 5 دی 1392 ] [ 08:31 ق.ظ ] [ جستجو گر تاریخ ]

[ نظرات() ]